کاخ موزه توپقاپی

توپقاپی سرای، استانبول

اینکاخدر میان قرون وسطی و زمان معاصر قراردارد و می تـــــــــواند باز تابی از پیشینه دور دستمعماری کاخ سازی رومی وبیزانسی و اسلامی باشد. تاریخ ساخت و ساز توپقاپی سرا علی الاصول تاریخی آرام و رشد آن ارگانیک است. چنین تکامل تدریجی مانع از راه یابی به هر گونه نقشه جامعکه گویای ارتباط منطقی به خود بوده است. مقیاس حجیم این ساختمان ،وضع استحفاظیعمومی فوق العاده خوب آن موجب شده اسناد مکتوب فراوانی در باره  آن ارائه شود. کاخزمــستانی بر بلندی تپه بر افراشته شده که همین هسته مرکزی ، توپ قاپی(دروازهتوپ) نام گرفته و در حقیقت این نـــــــــام را از کاخ کوچکتری گرفته است که در سال 1863 سوخت ولی نام اینبنا به آن چسبیده است. بدین ترتیب نام جزئی از مجموعه بر کل آن گذارده شده و کاخ کلا ازتوالی بناهای جداگانه ای عاری از نظم حاصل شده است
.
زمینی که برایتوپقاپی در نظر گرفته شده بی نظیر است، زیرا هزار سال پیش امپراطورانبیزانسیاین زمین را برای کاخ خود برگزیدند. این شبه جزیره از نظر سوق لجیشی میان شاخ زرینو دریای مرمره قــــــــــــــرار دارد. این زمین تقریباٌ‌ مثلث شکل است و دو ضلع مثلث دارایدیواری است که دریا آن را احاطه کرده است و جانب خـــــــــشکی آن را نیز دیوار حجیمی بستهاست. پشت این دیوار پنج حیاط پی در پی اشکار شده است. در مجـــموع شهر کوچکی را تشکیلمی داده که دارای 350 اتاق بوده و جمعیتی در حدود پنج هزار نفر را در خود جای داده- قلب شهر در حیاط های دوم، سوم و چهارم قرار داشته و بخش های زندگی و کار این جمعیتبررگ در آن ها متمرکز شده یود. با این حال مقیاس صرف این بنا اقدا می تواند فریبندهباشد، زیرا قسمت اعظم هفتصد هزار متر مربعی کاخ را پارکها، زمین های سان، گذرهایدرخت کاری شده، باغهای تزئینی و باغهای کاربردی،آب نماها وفوارهها اشغال کرده بود. معمول بر این استکه توپقاپی سرای راحیاطهای پی در پی توصیف کنند که تنها تا حدیدرست است، چون توده بناهایی که متراکمترین بخش محوطه را پر می کند در خارج از اینتوالی و در طرف شمال غربی آن قرار دارد و فاصله حیاط های دوم و سوم را در بر میگیرد.

از طریق دروازه امپراطوری،باب همایونکهمحمد فاتحآن را در 1471 ساخته وارد اولینحیاط می شوند. این دروازه علی الاصول طاق نصرتی است که با خارجی ترین دیوار کاخترکیب شده است. پشت آن گنبدی قرار دارد که اتاقــــهای محافظان در دو سوی آن ساخته شده. این دروازه راه به حیاط عظیمی دارد به طول سیصد متر که عمدتاٌ مصارف نظامی داشته،فضاهای گشوده و مسطح و باز آن بسیار مناسب برای سانه های تشریفاتی و مشق های نظامیبوده است. در حالی که بناهای واقع در امتداد محیط مشتمل بر بیمارستانها، سربازخانهها، ضرابخانه و قورخانه و انبار و عدالتـخانه و غیره بود. دروازه میانی کهمعروف به باب الاسلام است به حیاط دوم راه دارد که تنها سلطان بااسبمـی تواند وارد آن شود. چون در جناح شمالغربی اتاق شو را(دیوان) قرار دارد و وزیران در حالی که از بالا زیر نظر سلطان قرارداشتند که در پشت مشبکی در بالاخانه نشسته بود برای امور مهم اداری گرد می آمدندخرانه داخلی در جوار دیوان بود و در پشت آن برج بلندی قرار داشت. این دروازه را سهگذر درختکاری نشده به سه جناح اصلی حیاط مرتبط می ساخت.

دروازه باب السعادهکه در اصل احتمالا گنبد پوش بوده شاید کانون کاخ بوده سرسرای پذیرایی بلافاصــــله پشتدروازه سعادت قرار داشت. یکی از بناها که در 1468 محمد فاتح ساخت مجموعه ای از پنجاطاق مربع بود جاذبه اصـــلی این مجموع فضاهای رو به دریای مرمره بود
.

حرم دردو سوی شمال غربی حیاطهای دوم و سوم قرار دارد. این حرم در اواخر قرن 16 چهل و چهارحیاط و دویست اطاق داشته از این رو کاخی در درون کاخی بوده است.

تعدادو تعدد توریست ها در آنجا و کلا در استانبول حیرت آور است و نشانگر هنر ترک ها در جذب توریست می باشد. با حذف ویزای ورود به ترکیه از ناحیه دولت و نیز تغییر دیدگاه ها نسبت به مقوله توریست ،فرهنگ ان نیز در مدت کوتاهی در ترکیه و علی الخصوص عروس شهر های آن استانبول جا افتاده و شما می توانید در اکثر نقاط و خیابانهای آن شهر توریست ها ی زیادی را از اقصی نثاط دنیا مشاهده نمائید. در حوزه بزرگ و گسترده ای مثل کاخ توپ قاپی که مشتمل بر قصرها و ساختمان های متعدد همراه با اشیای قیمتی است در هر اتاق و در هر معبر به جای یک راهنما، یک مامور ایستاده است. ماموری که نه اجازه می دهد تا از شمشیر جواهرنشان حضرت محمد(ص) عکس بگیری و نه از شمشیر حضرت علی(ع) . گوشی های نصب شده کنار هر آثاری، حکم راهنما را بازی می کند که با بلیت های در دست گردشگران فعال می شود. فعال در آن حد که فقط اطلاعات تعریف شده را به مخاطب ارائه می دهند و نه اینکه به گردشگران توضیح دهد چطور حضرت محمد یک شمشیر جواهرنشان داشته و یا شمشیر حضرت علی در این مکان چه می کند و چگونه آمده است. نگهبانان، همه جا حضور دارند، پشت سرش، مقابل لنز دوربینت، پشت ستون و همه جا تا مبادا حتی روی شیشه های ویترین جای انگشت کسی باقی بماند.توپ قاپی و موزه فوق العاده با ارزشی است که شامل تحفه های سلاطین کشورها به بارگاه عثمانی

/ 2 نظر / 133 بازدید
مهندس ناصر رهنمای شهسواری

خوش آمدید! اگر یکی از مشتاقان کتاب هستید بزرگترین خوشبختی جهان را دارا هستید. ژول کارتی کتاب تبریز شهر کهن تاریخ را به دوستانتان معرفی کنید. کتاب از فصول متعددی تشکیل شده که هر کدام اطلاعات مفید و مطالب مستند بیشماری درباره تبریز دارد. در صورت تمایل برای تهیه کتاب تبریز شهر کهن تاریخ (چاپ دوم با تغییرات و تکمله) به انتشارات اختر به آدرس تبریزـ اول خیابان طالقانی (تلفن 5555393 ـ0411) مراجعه نمایید. متشکرم rahnama54.persianblog.ir