كليساي سنت استپانوس Saint Stephanus Church(2) – 2

قسمت دوم

برج ناقوس

  اینبرج بر روی ایوان دو طبقه ای متصـل به دیـوار جنوبی کلیسـا قـرار گرفته و دارایگنبدی به شکل هـرم و هشـت ضلعی است که برروی هشت ستون استوانه ای از سنگسرخ با سر ستـون های زیبا استوار شده است.

پیشانی طاق های بین این ستون ها که پاطـاق گنبـد بـرج محسوب می شوند، بانقوش برجسته فرشـته ، صلیـب ،تـرنج ،ستـاره و گل هشت پر زینت یافته ودر سطح ایوان برج، قبوری از بزرگان آیین دین مسیحبه چشم می خورد ودر دیوار ضلع شمالی این برج که بخشی از دیوار جنوبیکلیسانیز بشمار می آید ، تصاویر بر جسته ای از مریم مقدس و عیسای مسیح مشاهده میشود.

ودر صحن این قسمت از برج قبور متعددی از افراد سرشناس و بزرگ مسیحی دفن شده واینبرج در زمان عباس میرزا نایب السلطنة فرزند فتحعلیشاه بازسازی و مرمّت گردیده است . لازم به توضیح است که اکنون این بخش از بنای کلسیا که چشم اندازی جالبی دارد باداربست های فلزی سر پا نگهداشته شده است وسقف ایوان دوم برج ، که در آستانه ی متلاشیشدن است ، در صورت عدم توجه و باز سازی فرو خواهد ریخت. برج ناقوس درکلیسا به منزلهی مأذنه ومسجد می باشد.

نمازخانه

نمازخانه بخش دیگری ازکلیسا می باشد که در مساحتی به حدود 16 در 21 متربناگردیـده است. با ورود به فضایداخلی آن ، روزهای باشکـوه گذشته آن راکمتـر می توان تصـوّر نمود . استفـاده یمرمّت گران از اسباب و امکانات دنیای مدرن امروزی که به منظور احیای عظمت دیرین آنانجام می گیرد ، باشیوه معماری و سبک بسیار قدیم آن همخوانی ندارد . روشـن کـردندالان ها باچـراغ برق و سیم کشی و نصـب پـریـزهای بـرق بر روی دیوارهای بسیار کهـنکه چندین صـد سال از قدمـت آن می گـذرد ، از شکـوه و ابهت تاریخی آنکاستهاست.درب ورودی نماز خانه در وسط دیوار ضلع غـربی آن با عـرض 40/1مترو با ارتفـاعی2متر(ازنمای داخلی 30/2 متر) ساخته شده است . این در به نام « درهزار تکه» نیز معروف است و گمان می رود این انتساب به خاطر آن است که در ساختنایندر از صدها قطعه چوب و گل میخ های فلزی مدوّر استفاده شده است. و در روی آن منبّتکاری با تزئینات بسیار زیبا انجام گرفته و طرح آن از دهها گل وستاره هشـت پر است کهدر داخل خانه های هشت ضلعی متقارن قرار گرفته اند.این درب ورودی نماز خانه از جنسچوب ساخته شده و یک لنـگه می باشد و روی محـور پایه جنوبی حرکت می کند و تصـوّر میشود که از آثار چوبی اوایل دوره قاجاریه یا صفویه باشد.

حجّــاری پایه ها و طـاقنماها و زنجیــره های جـوانب و مقــرنس کاری ها و تـزئینـات طــاق سردر، درنوع خودبدیــع وزیبا ست. مقـرنس کاری های سـر در و نقـوش بر جستـه اطـراف آن بـهطـرزی ماهرانه طـرح گردیده که بی تردید از شاهکارهای هنری ایران و جهان به شمارمیآید. بالای طاق مقرنس و بالاتر از همه ی طاق نماها دیوار غربی رازنجیره ی عریضزیبایی زینت داده است.

نقش هاییبرجستـه از مریــم مقـدّس ( س) و حجّاری هاییبر روی تمامی دیوار هایساختمان نماز خانه و ایوان و برج ناقوس و اطراف محراب کلیسامشاهده می شود. در دیوار شرقی نماز خانه دریچه ای به شکل صلیــب درمیـان سنگهایحجّـاری شـده قرار گرفتهوپرده ای سرخ رنگ با نقاشی های دلپذیر ازداستان های کتاب مقدس انجیل ، دیواره های نماز خانه در بر گرفتهاست.



  
در دیواره های داخل و خارج کلیساصدهاکتیبه و سنگنوشته به زبان ارمنی به چشم می خورد که اگر این کتیبه ها بهزبان فارسی ترجمه گردد،بسیاری از حقایق مکتوم این بنا اعم از : تـاریـخدقیـق بنــا و سازندگان آن و اخبارمربوط به اقوامی که در این دیار میزیسته اند ، آشکار خواهد شد. بنا به قولی، اکثر این نوشته هاکه درآنها طرح صلیب هم به چشم می خورد ، در سالها وقرنهای گذشته به صورتیادگارنوشته شده و در دیوارهای ساختمان کلیسا نصب گردیده است و دربین این همهکتیبهو سنگ نوشته حتّی یک آیه هم از کتاب مقدّس انجیل وجود ندارد. در بخشورودی نمازخانهتعدادی مقبره با سنگ نوشته هایی به زبان ارامنه وجود داردکه به جز یکی دو موردنوشته های آن ها مشخص نیست و قدمت این مقبره ها بهبیش از سه هزار سال میرسد.

دراین کلیسـای سنگـی ، فقـط یک سنـگ نـوشتـه بـه زبـان فـارسـیوجــود داردکـه با خــط زیبــــای نستعلیــق بر روی چند لوح سنگی مربعی شکل نوشتهشدهو در مجموع به صورت یک نیم دایره که اطراف آن مقرنس کاری شده در بالای درورودی وزیر طاق مدخـل کلیسـا نصـب گردیـده ومـربـوط بـه ســال 1246قمری (1860میلادی ) میشود . مطالب حک شده در این سنگ نوشته حکایت از آن دارد کهعباس میـرزا نایـبالسلطـنة فرزند فتحعلی شاه قاجار ، روستای دره شامجلفـا را از محبعلـی بیـگنخجــوانی بـه قیمـت سیـصـد تـومـان خـریـدارینمـوده و درآمـد حاصـل از آن را بـهکلـیسـای سنــتاستپـانـوس و اوجاق دانیال وقف کرده است و دو کتیبه کهدرطرفین درب ورودینمازخانه به زبان ارمنی نوشته شده ترجمه همانلوح فارسیمی باشد.

مطـالـب درج شده در این سنگ نوشته بشرح ذیل می باشد:

بسـم الله الـرّحمـنالـرّحیـم و هـو قـدیــمدرعصرسلطنت اعلی حضـرت قـدر قدرت ، قضـا تؤامان ،سکنـدر حشمت،دارا دربان ، نواب اشرف ، حضرت نایب السلطنة العلیة، عبـاس میـرزا ، ارواحنـا فـداه
که خلـف ارشــد نـامـــدار جمجـاه ، ظلالله ، فتحعلیشاه قاجار است ابقی الله عمره و سلطنة و ادام الله ملکـه کهمرحمـتبینهایت در باره کمترین دعاگـو سرکیـس ولـد استپــان خلیفه جلفایمن قراءنخجـوان داشت ، و گویا که حسن خدمـت کمترین در پیشگـاه حضـور والا جلــوهگرشده بود ، بنابر این قـریه دره شام را در تاریخ سنه 1246 به اینکمتـرین که دعا گـویدولت ابـد مدت شـاهی بـودم تیـول مرحمـت فــرمـودندکه صرف اوجاق دانیـال (ع) نمـایمو دعــا گـوی عمــر و دولــت شــاه وشاهـزاده و امیـر زاده ها باشم. در تــاریـخسنــه 1246 قـریــه دره شـامرا از عـالیجـــاه محبعـلی بیـگ نخجـوانی به مبلغ سهصـد تومان گـرفتـه ،وقف اوجـاق دانیــال (ع) ساختیم، که هر کس در اینمقـام مبارک بعـد از این خلیفـه بوده باشداولاً به دولت شاه ایران واجباست دعا نماید. ثانیاً لعنت خدا و نفرین رسول بر آن کس شود کــه ایـن قـریـهرابفـروشد و یا به بیـع گذارد وصرف اوجاق ننماید.

کتبهعلی اشرف نخجوانی سده 1247

/ 10 نظر / 11 بازدید
صادق

با سلام محضر برادر بزرگوارم آقا مرتضي همت و تلاشت در مورد شناسائي فرهنگ ايران زمين و ساير بلاد به هموطنان قابل تقدير ژو ستودني است . هميشه سبز باشي و پايدار.

ziba soleymani

سلام دوست عزيز ....مطالبت واقعا خواندني بود ..موفق باشي بروزم

ziba soleymani

سلام دوست عزيز ....مطالبت واقعا خواندني بود ..موفق باشي بروزم

سپیده

سلام اصلا فکر نمی کردم جمهوری آذربایجان اینقدر زیبا باشد... ممنون

تولرانت

با سلام! از مطالب وبلاگتان در خصوص فرانسه و آرامستان هایش بسیار لذت بردم. جا دارد ازتان تشکر کنم... با سپسافراوان و احترام[لبخند][گل]

هادی

سلام داداشی گلم.حالت چطوره خوفیییییییییییییییی؟ مطالبت فوق العاده بود.آپم بیای خوشحال مشم.مرسی

صادق

سلام . خوب بود کامل مطالعه کردم .خسته نباشی . سبز سبز باشی . برادر بزرگوارم.

سميرا

سلام ، از مطالبتون استفاده كردم اما متأسفانه باز هم نتونستم عكسها رو ببينم .

صادق

سلام برادر عزيزم مرتضي عكسهاي وبلاگ هيچكدام ظاهر نمي شوند .اميد است بزودي مرتفع شود. متشكر هميشه سبز ماني و جاودان

سپیده

سلام با آداب و رسوم تبت به روزم